یائسگی زودرس چیست؟

اکثر زنان یائسگی را بین 45 تا 55 سالگی شروع می کنند. میانگین سن شروع یائسگی در کشورهای مختلف، متفاوت است.

یائسگی زودرس معمولاً به شروع قبل از 45 سالگی اشاره دارد. یائسگی زودرس یا نارسایی زودرس تخمدان قبل از 40 سالگی رخ می دهد.

یائسگی زمانی اتفاق می افتد که تخمدان های شما تولید تخمک را متوقف می کنند و در نتیجه سطح استروژن پایین می آید. استروژن هورمونی است که چرخه تولید مثل را کنترل می کند.

زمانی که فردی بیش از 12 ماه پریود نشده است در دوران یائسگی است. اما علائم مرتبط مانند گرگرفتگی، مدت ها قبل از یائسگی در مرحله ای به نام پیش یائسگی شروع می شود.

هر چیزی که به تخمدان های شما آسیب برساند یا تولید استروژن را متوقف کند، می تواند باعث یائسگی زودرس شود. این شامل شیمی درمانی برای سرطان یا اوفورکتومی (برداشتن تخمدان ها) است.

در این موارد، پزشک به شما کمک می کند تا برای یائسگی زودرس آماده شوید. اما بدن شما همچنین می‌تواند یائسگی را زود شروع کند، حتی اگر تخمدان‌های شما هنوز درون شما باشند.

جنسیت و جنسیت در طیف ها وجود دارد. ما در این مقاله از “زنان” برای اشاره به جنسیت تعیین شده در بدو تولد استفاده می کنیم.

علائم یائسگی زودرس چیست؟

یائسگی زودهنگام می تواند به محض شروع دوره های نامنظم یا دوره هایی که به طور قابل توجهی طولانی تر یا کوتاه تر از چرخه معمولی شما هستند، شروع شود.

سایر علائم یائسگی زودرس عبارتند از:

  • خونریزی شدید
  • لکه بینی
  • دوره هایی که بیش از یک هفته طول می کشد
  • مدت زمان طولانی تری بین دوره ها

در این موارد، با پزشک خود تماس بگیرید تا مشکلات دیگری را که ممکن است باعث ایجاد این علائم شود، بررسی کند.

سایر علائم رایج یائسگی عبارتند از:

  • نوسانات خلقی
  • تغییرات در احساسات یا میل جنسی
  • خشکی واژن
  • مشکل خواب
  • گرگرفتگی
  • عرق شبانه
  • از دست دادن کنترل مثانه

چه چیزی باعث یائسگی زودرس می شود؟

چندین علت شناخته شده برای یائسگی زودرس وجود دارد، اما گاهی اوقات نمی توان علت را تعیین کرد.

ژنتیک

اگر هیچ دلیل پزشکی واضحی برای یائسگی زودرس وجود نداشته باشد، احتمالاً علت آن ژنتیکی است. سن شما در شروع یائسگی احتمالا ارثی است.

دانستن زمانی که والدین شما یائسگی را شروع کرده‌اند، می‌تواند سرنخ‌هایی در مورد اینکه چه زمانی یائسگی خود را شروع می‌کنید، ارائه دهد. اگر والدین شما زودتر یائسگی را شروع کرده اند، احتمال دارد که شما نیز از حد متوسط این کار را انجام دهید. با این حال، ژن ها فقط نیمی از داستان را بیان می کنند.

عوامل سبک زندگی

برخی از عوامل سبک زندگی ممکن است در شروع یائسگی تأثیر بگذارند. سیگار بر استروژن تأثیر می گذارد و می تواند به یائسگی زودرس کمک کند.

برخی از تحقیقات منبع معتبر نشان می دهد که سیگاری های طولانی مدت یا معمولی احتمالا زودتر یائسگی را تجربه می کنند. زنان سیگاری ممکن است ۱ تا ۲ سال زودتر از زنانی که سیگار نمی‌کشند یائسگی را شروع کنند.

شاخص توده بدنی (BMI) نیز می تواند باعث یائسگی زودرس شود. استروژن در بافت چربی ذخیره می شود. زنانی که بسیار لاغر هستند ذخایر استروژن کمتری دارند که زودتر تخلیه می شود.

برخی تحقیقات همچنین نشان می دهد که رژیم گیاهخواری، ورزش نکردن و قرار گرفتن در معرض نور خورشید در طول زندگی شما می تواند باعث شروع زودرس یائسگی شود.

مشکلات کروموزومی

برخی از مشکلات کروموزومی می تواند منجر به یائسگی زودرس شود. به عنوان مثال، سندرم ترنر (همچنین به نام مونوزومی X و دیسژنزی غدد جنسی نیز نامیده می شود) شامل تولد با یک کروموزوم ناقص است.

زنان مبتلا به سندرم ترنر تخمدان هایی دارند که آنطور که انتظار می رود عمل نمی کنند. این اغلب باعث می شود که آنها به یائسگی زودرس وارد شوند.

سایر مشکلات کروموزومی نیز می تواند باعث یائسگی زودرس شود. این شامل دیسژنزی خالص غدد جنسی، تغییری در سندرم ترنر است.

در این شرایط، تخمدان ها کار نمی کنند. در عوض، پریودها و ویژگی‌های جنسی ثانویه باید با هورمون درمانی جایگزین، معمولاً در دوران نوجوانی، ایجاد شوند.

زنان مبتلا به سندرم X شکننده یا ناقلان ژنتیکی این بیماری نیز ممکن است یائسگی زودرس داشته باشند. این سندرم در خانواده ها منتقل می شود.

اگر یائسگی زودرس دارید یا اگر اعضای خانواده یائسگی زودرس داشته اند، می توانید گزینه های آزمایش ژنتیک را با پزشک خود در میان بگذارید.

بیماری های خود ایمنی

یائسگی زودرس می تواند نشانه یک بیماری خودایمنی مانند بیماری تیروئید یا آرتریت روماتوئید باشد.

در بیماری های خودایمنی، سیستم ایمنی بخشی از بدن را با مهاجم اشتباه گرفته و به آن حمله می کند. التهاب ناشی از برخی از این بیماری ها می تواند بر تخمدان ها تأثیر بگذارد. یائسگی زمانی شروع می شود که تخمدان ها از کار می افتند.

صرع

صرع یک اختلال تشنجی است که از مغز منشا می گیرد. فرد مبتلا به صرع بیشتر احتمال دارد که نارسایی اولیه تخمدان را تجربه کند که منجر به یائسگی می شود. تغییر سطح هورمون به دلیل یائسگی می تواند بر تشنج در افراد مبتلا به صرع تأثیر بگذارد.

یک مطالعه قدیمی در سال 2001 نشان داد که در گروهی از زنان مبتلا به صرع، حدود 14 درصد از افراد مورد مطالعه یائسگی زودرس داشتند، در مقابل 1 درصد از جمعیت عمومی.

یائسگی زودرس چگونه تشخیص داده می شود؟

زمان منتهی به یائسگی را پیش یائسگی می گویند. در این مدت، ممکن است پریودهای نامنظم و علائم دیگری داشته باشید که می آیند و می روند.

اگر 12 ماه را بدون خونریزی قاعدگی سپری کنید و شرایط پزشکی دیگری برای توضیح علائم خود نداشته باشید، به طور کلی در نظر گرفته می‌شوند که در دوران یائسگی هستید. این ممکن است نشانه یائسگی زودرس باشد.

آزمایش برای یائسگی زودرس

معمولاً برای تشخیص یائسگی نیازی به آزمایش نیست. اکثر افراد می توانند یائسگی را بر اساس علائم خود تشخیص دهند. اما اگر فکر می کنید که یائسگی زودرس را تجربه می کنید، ممکن است بخواهید برای اطمینان با پزشک خود تماس بگیرید.

پزشک شما می‌تواند آزمایش‌های هورمونی را برای کمک به تعیین اینکه آیا علائم شما به دلیل یائسگی است یا بیماری دیگری تجویز می‌کند. اینها رایج ترین هورمون هایی هستند که باید بررسی شوند:

  • هورمون ضد مولر (AMH)

منبع معتبر PicoAMH Elisa test از این هورمون برای کمک به تعیین اینکه آیا در حال نزدیک شدن به یائسگی هستید یا به آخرین چرخه قاعدگی خود رسیده اید استفاده می کند.

استروژن پزشک ممکن است سطح استروژن شما را که استرادیول نیز نامیده می شود، بررسی کند. در یائسگی، سطح استروژن کاهش می یابد.

  • هورمون محرک فولیکول (FSH)

اگر سطح FSH شما به طور مداوم بالاتر از 30 میلی واحد بین المللی در میلی لیتر (mIU/mL) است و یک سال است که قاعدگی نداشته اید، به احتمال زیاد به یائسگی رسیده اید. با این حال، یک آزمایش افزایش FSH به تنهایی نمی تواند یائسگی را تایید کند.

  • هورمون محرک تیروئید (TSH)

پزشک شما ممکن است سطوح TSH شما را برای تایید تشخیص بررسی کند. اگر تیروئید کم کار (کم کاری تیروئید) دارید، سطح TSH بسیار بالا خواهید داشت. علائم این بیماری مشابه علائم یائسگی است.

انجمن یائسگی آمریکای شمالی (NAMS) گزارش می‌دهد که آزمایش‌های هورمونی گاهی اوقات مفید نیستند، زیرا سطوح هورمونی هنوز در طول یائسگی تغییر می‌کند و در نوسان است.

با این حال، اگر در مورد علائم یائسگی نگران هستید، NAMS پیشنهاد می کند که یک معاینه کامل با پزشک خود درخواست کنید.

یائسگی زودرس چگونه درمان یا مدیریت می شود؟

یائسگی زودرس معمولاً نیازی به درمان ندارد. با این حال، گزینه های درمانی برای کمک به مدیریت علائم یائسگی یا شرایط مرتبط با آن وجود دارد. آنها می توانند به شما کمک کنند تا با تغییراتی که در بدن یا سبک زندگی تان ایجاد می شود راحت تر کنار بیایید.

یائسگی زودرس اغلب درمان می شود زیرا در سنین پایین رخ می دهد. این به حمایت از بدن شما با هورمون هایی که معمولاً تا زمانی که به سن یائسگی طبیعی برسید کمک می کند.

رایج ترین درمان شامل درمان جایگزینی هورمونی (HRT) است. هورمون درمانی سیستمیک می تواند از بسیاری از علائم رایج یائسگی جلوگیری کند. یا ممکن است از محصولات هورمونی واژینال، معمولا در دوزهای پایین، برای کمک به علائم واژن استفاده کنید.

اگرچه HRT خطراتی دارد. می تواند شانس شما را افزایش دهد:

  • بیماری قلبی
  • سکته
  • سرطان پستان

قبل از شروع HRT در مورد خطرات و مزایای مراقبت فردی خود با پزشک خود صحبت کنید. دوزهای پایین تر هورمون ها ممکن است خطر ابتلا به این شرایط را کاهش دهد.

شیوه زندگی و درمان های خانگی

اگرچه نمی توانید از بروز یائسگی جلوگیری کنید، اما می توانید برای کمک به علائم خود اقدام کنید.

داشتن یک رژیم غذایی سالم و ورزش منظم می تواند به مدیریت علائم یائسگی کمک کند. اگر سیگار می‌کشید، برای کنترل علائم خود نیز آن را ترک کنید.

شواهد مختلفی در مورد استفاده از محصولات طبیعی برای مدیریت علائم یائسگی وجود دارد. برخی از افراد ویتامین ها و مکمل های گیاهی را به داروهای معمولی ترجیح می دهند. در مورد اینکه کدام درمان برای شما مناسب است، با پزشک خود مشورت کنید.

آیا یائسگی زودرس قابل برگشت است؟

در حال حاضر، درمان موجود می تواند به تاخیر یا کاهش علائم یائسگی کمک کند، اما هیچ راه مطمئنی برای معکوس کردن یائسگی زودرس وجود ندارد.

با این حال، محققان در حال بررسی راه های جدیدی برای کمک به بچه دار شدن افراد در دوران یائسگی هستند.

در سال 2016، دانشمندان یونانی درمان جدیدی را اعلام کردند که آنها را قادر می‌سازد قاعدگی را بازگردانند و تخمک‌های گروه کوچکی از زنان را که در دوران پیش از یائسگی بودند، بازیابی کنند.

این درمان به عنوان راهی برای «معکوس کردن» یائسگی خبرساز شد، اما اطلاعات کمی در مورد عملکرد آن وجود دارد.

دانشمندان گزارش دادند که بیش از 30 زن 46 تا 49 ساله را با تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) به تخمدانشان درمان کردند. گاهی اوقات از پی آر پی برای ترویج بهبود بافت استفاده می شود، اما اثربخشی این درمان برای هیچ هدفی ثابت نشده است.

دانشمندان ادعا کردند که این درمان برای دو سوم زنان تحت درمان موثر بوده است. با این حال، این تحقیق به دلیل اندازه کوچک و عدم وجود گروه های کنترل مورد انتقاد قرار گرفته است.

اگرچه این تحقیق ممکن است پتانسیلی برای آینده داشته باشد، اما در حال حاضر یک گزینه درمانی واقع بینانه نیست.

آیا یائسگی زودرس می تواند به سایر شرایط کمک کند؟

هنگامی که 10 سال یا بیشتر زودتر یائسگی را شروع می کنید، ناباروری اغلب یک نگرانی بزرگ است. با این حال، نگرانی های بهداشتی دیگری نیز وجود دارد.

جریان ثابت استروژن به بافت های شما کاربردهای زیادی دارد. استروژن کلسترول HDL “خوب” را افزایش می دهد و کلسترول “بد” LDL را کاهش می دهد. همچنین رگ های خونی را شل می کند و از نازک شدن استخوان ها جلوگیری می کند.

از دست دادن استروژن زودتر از حد معمول می تواند خطر ابتلا به موارد زیر را افزایش دهد:

  • بیماری قلبی
  • پوکی استخوان
  • افسردگی
  • زوال عقل
  • مرگ زودرس

اگر در مورد این علائم نگرانی دارید، با پزشک خود صحبت کنید. به دلیل این خطرات، افرادی که زودتر وارد یائسگی می شوند، اغلب HRT تجویز می شود.

آیا یائسگی زودرس می تواند از شما در برابر سایر شرایط محافظت کند؟

شروع زودهنگام یائسگی در واقع می تواند شما را از سایر بیماری ها محافظت کند. این شامل سرطان های حساس به استروژن مانند سرطان سینه است.

افرادی که دیر وارد یائسگی می شوند (بعد از سن 55 سالگی) نسبت به افرادی که زودتر وارد دوره گذار می شوند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه هستند. این به این دلیل است که بافت سینه آنها برای مدت طولانی تری در معرض استروژن قرار می گیرد.

تسهیل گذار به یائسگی

یک آزمایش ژنتیکی ممکن است روزی احتمال یائسگی زودرس را مشخص کند. با این حال، در حال حاضر، تنها زمان نشان می دهد که چه زمانی انتقال خود را شروع می کنید.

برای معاینات منظم با پزشک خود تماس بگیرید و سعی کنید در مورد سلامت باروری خود فعال باشید. انجام این کار می تواند به پزشک کمک کند تا علائم را کاهش دهد یا عوامل خطر یائسگی زودرس را کاهش دهد.

مراجعه به یک درمانگر همچنین می تواند به شما کمک کند تا با هر درد یا اضطرابی که ممکن است در دوران یائسگی احساس می کنید کنار بیایید.

باروری بعداز یائسگی زودرس

اگر علاقه مند به بچه دار شدن هستید، هنوز چند گزینه برای رشد خانواده خود دارید. این شامل:

  • فرزندخواندگی
  • دریافت تخمک اهدایی
  • داشتن یک جانشین فرزند شما

یک متخصص باروری همچنین ممکن است روش هایی را پیشنهاد کند که می تواند به بچه دار شدن شما کمک کند. با پزشک خود در مورد گزینه های موجود برای والدین شدن صحبت کنید. ریسک ها و موفقیت های آنها می تواند تحت تاثیر عوامل زیادی از جمله سن و سلامت کلی شما باشد.