پولیپ رحم (polyp) یا پولیپ آندومتر یک نوع بافت آندومتر است که با رشد پیازی شکل در رحم ایجاد شده و توسط یک ساقه نازک یا پایه پهن به آندومتر متصل می شوند و تا داخل رحم ادامه پیدا میکنند. پولیپ رحم سرطانی نیست اما در صورتی که درمان نشود میتواند مشکلاتی را در قاعدگی و درنیجه باروری بوجود آورد. در ادامه با پولیپ رحم، علائم و روش درمان آن آشنا می شویم.

پولیپ رحم چیست؟

رشد بیش از حد لایه داخلی رحم را پولیپ رحم یا آندومتر می گویند. پولیپ ها غیر سرطانی هستند اما اگر درمان نشوند توانایی سرطانی شدن را دارند.علت این مشکل هنوز مشخص نشده اما احتمال میرود ترشح استروژن سبب رشد پولیپ ها شوند. پولیپ ها ممکن است به شکل بیضی یا گرد باشند همچنین اندازه آن ها از چندمیلی متر تا چند سانتی متر متغیر است. پولیپ رحم عموما در خانم های یائسه بوجود می آید اما در خانم های جوانتر هم ممکن است دیده شود.

انواع پولیپ رحم

پولیپ ها دو دسته هستند پولیپ رحم و پولیپ دهانه رحم که تشخیص این موضوع با پزشک متخصص است.

پولیپ رحم

آندومتر لایه داخلی رحم است که در هر قاعدگی ریزش کرده و از بدن خارج می شود، پولیپ رحم نیز از آندومتر ایجاد می شود. کاهی پولیپ های رحم بدون علامتند و گاهی با علائمی مانند قاعدگی های شدید و یا خونریزی بین دوره های قاعدگی نمایان می شوند.

پولیپ دهانه رحم

از لایه داخلی دهانه رحم، پولیپ دهانه رحم ایجاد می شود، در صورت وجود پولیپ در فرد ممکن است علائمی مانند لکه بینی در طول قاعدگی و حتی مقاربت را همراه داشته باشند.

بیشتر بخوانید: اهدای جنین چیست؟

علائم پولیپ رحم

پولیپ رحم (polyp) علائم متعددی دارد که شایع‌ترین آن ها می‌توان به لکه بینی، خونریزی های نامنظم و … اشاره کرد. اما علائمی هم وجود دارند که کمتر بروز میکنند مانند خونریزی شدید، خونریزی بعداز یائسگی و افتادگی رحم می باشد. در مواقعی هیچ علامتی در فرد بروز نمیکند و رفته رفته به رحم آسیب می‌زنند و روند درمانی را آهسته تر میکنند.

عوامل ایجاد پولیپ رحم

تاکنون دلایل قطعی مبنی بر بروز پولیپ در خانم ها پیدا نشده است اما باتوجه به تحقیقات انجام شده می توان عواملی را در پیدایش پولیپ در خانم ها دخیل دانست که به شرح زیر است:

  • عوامل هورمونی

رشد آندومتر در گردش خون در نتیجه تغییر در سطح ترشح هورمون استروژن یکی از عوامل افزایش دهنده این بیماری است.

  • سن

پولیپ اندومتر در خانم های سن بالاتر شایع تر است و در خانم های کمتر از 20 سال به ندرت دیده می شود.

  • چاقی

افزایش وزن بدن باعث افزایش ترشح هورمون استروژن در خون میشود در نتیجه احتمال ابتلا به پولیپ رحم را نیز افزایش می دهد.

عوارض پولیپ آندومتر

این بیماری عوارض خطرناکی ندارد، زیرا بدخیم نیستند و علائم ساده ای جز خونریزی واژن و گرفتگی خفیف به همراه ندارند و فقط 1 تا 3 درصد بدخیم بوده و سرطانی می شوند.

روش های تشخیص پولیپ دهانه رحم

تشخیص صحیح هر بیماری مهم ترین تاثیر را در درمان آن بیماری دارد به همین علت اگر بیماری درست تشخیص داده نشود خطرات بسیاری را در پی خواهد داشت. روش های تشخیص پولیپ رحم عبارتند از:

  • معاینه فیزیکی

یکی از بهترین روش ها برای تشخیص هر نوع بیماری معاینه فیزیکی است. پزشک متخصص با بررسی سوابق بیماری و قاعدگی و سیکل قاعدگی می تواند علائم غیر عادی را ارزیابی کند. پزشک با معاینه مخصوص زنان و انجام آزمایشات بیشتر، بیماری و روش درمان مناسب را توصیه می کند.

  • هیستروسکوپی

در این روش پزشک یک اسکوپ را از واژن وارد رحم میکند و برای بررسی پولیپ از آن نمونه گیری کرده و زیر میکروسکوپ بررسی میکند.

  • بیوپسی اندومتر

نمونه گیری از بافت آندومتر برای بررسی در زیر میکروسکوپ انجام می شود تا وجود و عدم وجود بیماری بررسی شود.

  • کورتاژ

در روش کورتاژ مواد از داخل رحم خارج می شود. در واقع کورتاژ به معنی خراشیدن یا برداشتن بافت اندومتر با ابزار جراحی کورت است. این روش برای یافتن علت خونریزی غیرطبیعی رحم، سقط مکرر جنین و خونریزی پس از بارداری انجام می شود.

  • هیستروسونوگرافی

در سونوگرافی پولیپ های رحم و دهانه رحم قابل مشاهده هستند و اولین آزمایشی که بعد از مشاهده خونریزی غیرطبیعی در فرد انجام میشود سونوگرافی است. هیستروسونوگرافی نوعی خاص از سونوگرافی است که در آن ماده ای خاص به درون رحم پاشیده میشود، این ماده وضوح را افزایش داده و برای مشاهده بهتر پولیپ کمک میکند. علاوه بر این از این روش برای جراحی پولیپ نیز استفاده می شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

هنگامی که خونریزی های غیر طبیعی و نامنظمی را از واژن مشاهده کردید ممکن است به پولیپ رحم دچار شده باشید به همین علت نیاز است به پزشک متخصص مراجعه کنید.

راه های درمان پولیپ رحم

درصورتی که پولیپ ها علائمی نداشته باشند نیازی به درمان نیز نیست اما اگر خونریزی های شدید در سیکل قاعدگی اتفاق افتد، احتمال سرطانی شدن بیماری وجود دارد به همین دلیل باید سریعا برای درمان اقدام شود.

  • دارودرمانی

داروهای هورمونی تا زمانی که فرد از آن ها استفاده کند میتواند علائم و درد را تسکین دهد و درصورت قطع داروها مجددا علائم شروع میشوند.

  • جراحی لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی روشی است که در آن شکم و لگن از طریق برش کوچک توسط پزشک بررسی می شود. این عمل با یک لوله فیبر نوری با دوربین وارد بدن کرده و از طریق دوربین لاپاراسکوپ مشکلات فرد را معاینه و بررسی می کنند. بسیاری از مشکلات از قبیل: پولیپ دهانه رحم، انسداد لوله ها، کیست های تخمدان و … در طی لاپاراسکوپی جراحی و درمان میشوند.

  • لیزرتراپی

لیزرتراپی یکی دیگر از روش های درمانی در حوزه بیماری های زنان و زایمان است که بصورت سرپایی بیماری پولیپ رحم و دهانه رحم را درمان میکند. پزشک بعد از انجام بی حسی موضعی، بوسیله اسپوکولوم جداره های واژن را جدا کرده و پولیپ های رحم و دهانه رحم را از بین می برد.

مراقبت های بعداز جراحی پولیپ

  • اکثرا بیماران بعداز جراحی مرخص می شوند و بستری ندارند
  • احتمال دارد یک الی دو روز بعد از جراحی خونریزی واژن افزایش یابد.
  • مشاهده درد گاز معده بدلیل تزریق گاز در حین عمل جراحی
  • تا چند هفته پس از جراحی از جابجایی اجسام سنگین پرهیز کنید.
  • از برقراری رابطه جنسی و دوش گرفتن تا اعلام نظر پزشک خودداری کنید.

پیشگیری از ابتلا به بیماری پولیپ رحم

بسیاری از بیماری ها همانند پولیپ آندومتر قابل پیشگیری نیستند اما نکات مهمی وجود دارد که احتمال ابتلا به این بیماری را تا حد زیادی کاهش می دهد. کنترل وزن، کنترل فشارخون و … مواردی هستند که احتمال بروز بیماری را کاهش می دهند.

سوالات متداول

آیا بیماری پولیپ شانس بارداری را کاهش می دهد؟

وجود پولیپ های اندومتر در رحم از کاشت تخمک بارور شده بصورت صحیح جلوگیری می کند و باعث ناباروری و سقط جنین می شود. براساس تحقیقات انجام شده حدود 35 درصد از ناباروری خانم ها بدلیل پولیپ اندومتر است.

بعد از برداشتن پولیپ چه مدت زمانی برای بهبودی نیاز است؟

مدت زمان جراحی و برداشت پولیپ رحم 1 ساعت به طول می انجامد و بهبودی بعد از عمل سریع انجام میشود. بیماران بعد از یک روز استراحت می‌توانند روال عادی زندگی خود را در پیش بگیرند و در مدت دو هفته انتظار بهبودی کامل را داشته باشند.

آیا عمل برداشتن پولیپ رحم دردناک است؟

بعد از جراحی پولیپ رحم تا چند روز ممکن است خونریزی واژینال و درد گاز معده داشته باشید و لازم است تا دوهفته وسایل سنگین جابجا نکنید اما بطور کلی اکثر بیماران بعد از عمل پولیپ رحم احساس بهتری دارند.

آیا امکان عود پولیپ وجود دارد؟

در رابطه با این مورد باید گفت پولیپ های برداشته شده بازگشت ندارند اما با رعایت نکردن نکات گفته شده احتمال ایجاد پولیپ جدید وجود دارد.

بیشتر بخوانید: اهدای تخمک چیست؟

چند درصد از پولیپ های رحم سرطانی هستند؟

تنها حدود 5 درصد از پولیپ های رحم سرطانی هستند. اگر یائسه هستید یا خونریزی غیرطبیعی دارید، خطر سرطانی شدن پولیپ بیشتر است. در برخی موارد، یک پولیپ خوش خیم ممکن است شباهت زیادی به سرطان رحم (سارکوم آندومتر) یا پیش سرطان (هیپرپلازی آندومتر) داشته باشد. اگر سوالی وجود دارد، ارائه‌دهنده شما می‌تواند بیوپسی بافت را برای رد سرطان انجام دهد.

چه زمانی باید به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود مراجعه کنم؟

در صورت بروز این موارد، با ارائه دهنده خود قرار ملاقات بگذارید:

  • خونریزی واژینال یا لکه بینی بعد از یائسگی.
  • خونریزی واژینال یا لکه بینی زمانی که پریود نیستید.
  • خونریزی دوره ای که به خصوص شدید یا غیرقابل پیش بینی است.

کلام آخر

همانطور که گفته شد بیماری پولیپ رحم یا اندومتر یک بیماری شایع در خانم ها است که ممکن است سرطانی و غیر سرطانی باشد. اما باتوجه به مواردی که گفته شد میتوان از بروز بیماری پیشگیری کرد و با مراجعه به موقع به پزشک از بروز مشکلات جدی تر در فرد جلوگیری کرد.