یکی از مشکلات جدی میان بعضی از زوجین ناباروری و بچه دار نشدن است که گاهی باعث جدایی و طلاق زوج از یکدیگر شده است. روش های باروری با لقاح مصنوعی، میکرواینجکشن است. با پیشرفت علم روش های جدیدی دردرمان ناباروری پدید آمده است و لقاح خارج از رحم مادر و درمحیط آزمایشگاه انجام میشود.

امروزه حدود 90 درصد از مشکلات نازایی با روش های جدید قابل درمان است. میکرواینجکشن یکی از چندین روش درمان ناباروری است که در ادامه این مقاله به چگونگی انجام این روش می‌پردازیم.

میکرواینجکشن (ICSI) چیست؟

در بارداری های غیر طبیعی زمانی که اسپرم بصورت مستقیم با تخمک به وسیله تزریق بارور شود لقاح شکل گرفته به آن میکرواینجکشن یا لقاح مصنوعی گفته میشود. گاهی بدلیل نقص در اسپرم آقایان مثل گرد بودن سراسپرم و عدم وجود کلاهک کروموزومی لقاح بین اسپرم و تخمک انجام نمیشود. آقایانی که به این عارضه دچارهستند را عقیم میگویند.

در روش میکرواینجکشن (ICSI) اسپرم بوسیله سوزن ظریفی مستقیما وارد تخمک میشود تا به لقاح تخمک و اسپرم انجامد. هم چنین این روش برای آقایانی که تعداد اسپرم های کمی دارند یا بدنشان توانایی تولید اسپرم را ندارد بسیار موثر است.

مراحل انجام میکرواینجکشن

برای انجام عمل میکرواینجکشن ابتدا از بیضه های مرد اسپرم را خارج کرده و در محیط آزمایشگاه بوسیله یک سوزن نازک اسپرم را به داخل تخمک وارد میکنند. در اینجا لقاح اسپرم و تخمک شکل میگیرد و تقسیم سلولی تخمک آغاز شده و جنین تشکیل میشود. مراحل میکرواینجکشن به ترتیب زیر است:

1. داروهای تحریک کننده تخمدان:

از آمپول های HMG برای تحریک تخمک و رشد فولیکول ها و از آمپول HCG برای بلوغ و تخمک گذاری استفاده میشود.

2. تخمک گیری:

بعداز آنکه تخمک گذاری انجام شد و تخمک ها به بلوغ رسیدند، با روش لاپاراسکوپی و یا سونوگرافی واژینال تخمک های بالغ را خارج میکنند. در روش لاپاراسکوپی بیمار لازم است بیهوش شود ولی در سونوگرافی واژینال نیازی به بیهوشی نیست و با بی حسی موضعی هم میتواند انجام شود و تخمک ها و مایع فولیکول بوسیله سوزن مخصوص خارج میشود.

3. تزریق اسپرم به تخمک:

در این مرحله اسپرم بعداز جداسازی سلول های اطراف تخمک، به وسیله سوزن مخصوص به تخمک تزریق میشود.

4. لقاح و انتقال جنین:

بعداز لقاح تخمک و اسپرم جنین توسط دستگاه به درون رحم منتقل میشود. این عمل نیاز به بیهوشی ندارد و پس از 2 ساعت استراحت بیمار میتواند مرخص شود.

کاربرد عمل میکرواینجکشن

  • زمانی که اسپرم مرد کیفیت و اندازه مناسبی ندارد
  • بعداز چند عمل آی وی اف ناموفق
  • عدم فعالیت مناسب اسپرم ها
  • ظاهر غیرطبیعی اسپرم
  • عدم وجود اسپرم در مایع منی

مزایا و معایب میکرواینجکشن

مزایا:

  • با یک اسپرم هم قابل انجام است
  • درصورت نبود لوله های رحمی نیز قابل باروری است.
  • مناسب خانم های بالای 40 سال که کیفیت تخمک هایشان کم است.

معایب:

  • هزینه زیاد
  • درمان طولانی
  • احتمال چند قلوزایی
  • سندروم تحریک تخمدان
  • شانس موفقیت عمل میکرواینجکشن

درمواقعی بدلیل شکست در عمل آی وی اف برای افزایش شانس موفقیت و نتیجه گیری بهتر، روش میکرواینجکشن (ICSI) اضافه می‌شود. همواره تعداد نوزادانی که با روش آی وی اف و میکرواینجکشن متولد شده اند با نوزادانی که با روش آی وی اف و بدون میکرواینجکشن متولد شده اند برابر است. اما در این میان بسیاری از مواقع نیز آی وی اف توانسته شانس موفقیت در بارداری را افزایش دهد.

تفاوت بین میکرواینجکشن و لقاح آزمایشگاهی

مراحلی که در هر دو روش طی میشود به جز مرحله لقاح یکسان است. در لقاح آزمایشگاهی اسپرم هایی که کیفیت مناسبی دارند با تخمک یکجا قرار میگیرند، اسپرم باید خود به خود تخمک را پیدا کرده و بدون دستکاری تخمک را بارور کند. اما در روش میکرو اینجکشن یک اسپر توسط سوزن خارج شده و به تخمک تزریق میشود.

تفاوتی که میتوان اشاره کرد این است که معمولا لقاح آزمایشگاهی در مواقعی که مشکل اسپرم وجود ندارد پیشنهاد میشود و در مواقعی که اختلالات اسپرم در فرد وجود دارد از روش میکرو اینجکشن استفاده میکنند.

چه کسانی باید میکرواینجکشن انجام دهند؟

مشکل نازایی یکی از مسائل مهمی است که زوج های بسیاری درصدد درمان آن هستند، از این رو روش های بسیاری برای درمان نازایی و ناباروری خانم ها و آقایان پدید آمده است. گاهی ناباروری در آقایان به دلیل تولید کم ، فعالیت کم و یا طبیعی نبودن شکل ظاهری اسپرم ها است. همچنین اگر در بدن بانوان آنتی بادی ضد اسپرم باشد باعث حل شدن اسپرم و نرسیدن به تخمک میشود و در نتیجه از بارور شدن تخمک جلوگیری میشود.

درمواقعی زوجین برای درمان ناباروری روش ای وی اف را انجام داده اند که ناموفق بوده و نتیجه نگرفته اند در اینصورت برای افزایش شانس موفقیت بارداری از میکرواینجکشن استفاده میشود. روش آی وی اف یک نوع درمان لقاح آزمایشگاهی است و میکرواینجکشن یا ICSI تزریق اسپرم به تخمک در رحم خانم است.

عوارض میکرواینجکشن

اسپرم برای آنکه بتواند تخمک رابارور کند باید به سطح بیرونی تخمک بچسبد و با فشار به لایه بیرونی وارد تخمک شود تا لقاح صورت گیرد. در بعضی موارد ممکن است لایه های بیرونی تخمک ضخیم باشد و اسپرم نتواند به تخمک وارد شود در این شرایط اسپرم را بوسیله تزریق به تخمک وارد میکنند.

ازجمله عوارض میکرواینجکشن این است که بعضی از اسپرم ها دچار مشکل شده و بعد از تزریق قادر به بارور کردن تخمک نمیباشند.
در اینصورت باعث توقف رشد جنین شده و بعداز لقاح درصد باروری 2 قلویی به بالا افزایش می یابد، این مورد برای بسیاری که دنبال چندقلویی نیستند میتواند عوارض بحساب آید.

تنگی نفس در کودکانی که با میکرواینجکشن بدنیا می‌آیند به ندرت دیده شده اما در شرایطی امکان ابتلا به سندروم آنجلمن یا ناهنجاری کروموزومی جنسی وجود دارد.

برای پیشگیری از وقوع تمامی موارد بالا بهتر است تمام مراحل و عوامل این بیماری تحت نظر پزشک باشد اما با اطمینان میتوان گفت عوارض این روش نسبت به روش های دیگر کمتر است.

آی وی اف یا میکرواینجکشن

اگر ناباروری در زوجین به دلیل وجود مشکل در اسپرم ها باشد بهتر است از روش میکرواینجکشن(ICSI) استفاده شود. یکی از بهترین روش های درمان ناباروری مردان میکرواینجکشن است زیرا در این روش یک اسپرم مستقیما به سلول تخمک تزریق میشود.

روش آی وی اف شناخته شده تر از روش های دیگر است اما بیشتر در افرادی که زیر 37 سال سن دارند و bma آنها کمتر از 30 باشد پیشنهاد میشود. درهر صورت هر دو روش میکرواینجکشن و آی وی اف برای درمان نازایی روش های بسیار پیشرفته با شانس موفقیت بالا هستند.

تعیین جنسیت با میکرواینجکشن

در تعیین جنسیت به روش ICSI بعداز لقاح اسپرم و تخمک، از جنین حاصل یک سلول برداشته و کروموزوم آن مشخص میکنند و به این صورت جنین تعیین جنسیت شده به رحم مادر منتقل میشود. روش ICSI نیز مانند روش های دیگر شانس موفقیت 30 تا 40 درصدی دارد اما به طور قطع میتوان تعیین جنسیت این روش را صد در صدی دانست.

کلام آخر

بطور کلی میتوان گفت همه روش های درمان نازایی و ناباروری مزایا و معایبی دارند که قابل انکار نیست و بهتر است برای انجام هر یک از روش های درمانی با پزشک متخصص زنان زایمان و نازایی مشورت کنید. تا از وقوع هر نوع خطر یا به هدر رفتن زمان و هزینه جلوگیری شود.